Intermittent Fasting ponownie znalazł się w centrum uwagi, tym razem w kontekście potencjalnych zagrożeń zdrowotnych. Sensacyjne tytuły sugerujące wzrost ryzyka zgonu wywołały niepokój, szczególnie wśród osób, które od lat stosują ten model żywienia. Warto jednak pamiętać, że nagłówki bardzo rzadko oddają pełen kontekst badań, a jeszcze rzadziej tłumaczą, dla kogo i w jakich warunkach takie wyniki mogą mieć znaczenie.
Czym IF różni się od klasycznego sposobu jedzenia?
IF nie jest jedną dietą, lecz zbiorem schematów opartych na manipulacji czasem jedzenia. Kluczową różnicą nie jest to, ile kalorii spożywamy, ale kiedy je dostarczamy. Taka zmiana ingeruje w rytm dobowy organizmu, który reguluje pracę hormonów, metabolizm glukozy, ciśnienie krwi i funkcjonowanie układu nerwowego. Dla jednych osób adaptacja do tego rytmu jest neutralna, dla innych staje się dodatkowym obciążeniem.
Co naprawdę pokazują najnowsze dane?
Badania, które wywołały ostatnie kontrowersje, miały charakter obserwacyjny i opierały się na wieloletnich danych populacyjnych. Wskazywały one, że osoby jedzące w bardzo krótkim oknie czasowym częściej umierały z powodów sercowo-naczyniowych niż osoby jedzące w bardziej tradycyjnym schemacie. Tego typu analizy pokazują jednak jedynie współwystępowanie zjawisk, a nie związek przyczynowo-skutkowy.
Kto najczęściej stosuje IF i dlaczego to ma znaczenie?
Po IF bardzo często sięgają osoby, które już zmagają się z problemami zdrowotnymi lub metabolicznymi. Nadwaga, otyłość, insulinooporność czy nadciśnienie są częstą motywacją do wyboru tego modelu. Oznacza to, że grupa stosująca IF nie jest populacją „zdrową na starcie”, co znacząco utrudnia jednoznaczną interpretację wyników dotyczących ryzyka zgonu czy chorób serca.
Jakość diety w IF – element często pomijany
Skrócenie okna żywieniowego zmienia nie tylko czas jedzenia, ale też sposób podejmowania decyzji żywieniowych. Posiłki bywają większe, spożywane szybciej i częściej oparte na potrzebie nagrody. Jeśli w takim schemacie spada jakość diety, maleje spożycie błonnika i warzyw, a rośnie udział produktów wysokoprzetworzonych, potencjalne korzyści IF przestają mieć znaczenie.
Utrata masy mięśniowej jako ukryty koszt
Jednym z mniej oczywistych, ale istotnych problemów przy długotrwałym IF jest utrata masy mięśniowej. Przy zbyt niskiej podaży energii, braku treningu siłowego i niewystarczającej ilości białka organizm zaczyna „oszczędzać”, redukując tkankę, która jest kosztowna metabolicznie. Spadek masy mięśniowej pogarsza zdrowie metaboliczne i w dłuższej perspektywie może zwiększać ryzyko sercowo-naczyniowe.
Rytm dobowy i pora jedzenia
Nie wszystkie modele IF są równe biologicznie. Schematy przesuwające większość energii na godziny popołudniowe lub wieczorne mogą kolidować z naturalnym rytmem organizmu. Coraz więcej danych sugeruje, że regularne jedzenie bardzo późno nie sprzyja zdrowiu układu krążenia, niezależnie od masy ciała czy ilości kalorii.
Czy to oznacza, że IF jest niebezpieczny?
Nie ma dziś podstaw, by uznać IF za dietę z definicji szkodliwą. Jednocześnie nie można traktować jej jako neutralnej. To silny bodziec fizjologiczny, który u części osób może wspierać redukcję masy ciała, a u innych pogłębiać zmęczenie, zaburzenia metaboliczne lub problemy hormonalne. Kluczowe znaczenie ma kontekst zdrowotny, jakość diety i sposób stosowania.
Na zakończenie
IF nie jest ani cudownym rozwiązaniem, ani drogą do katastrofy zdrowotnej. Jest narzędziem, które wymaga rozsądku i indywidualnego podejścia. Zamiast kierować się sensacyjnymi nagłówkami, warto obserwować własne samopoczucie, wyniki badań i reakcje organizmu. W zdrowiu rzadko sprawdzają się skrajności, a jeszcze rzadziej rozwiązania „dla wszystkich”.
Inez
Źródło: https://www.semanticscholar.org/paper/A-perspective-on-intermittent-fasting-and-risk-in-Eliopoulos-Gkouskou/a80a48b05977112653135f156e8cbd83c9c0c293
